Deze pagina geeft een aantal tips over de standaard-sneltoetsen
in een Windows-omgeving. Dat betekent, dat de te noemen opties gelden
voor de meeste Windows-versies en "correct geschreven" Windows-programma's
(zoals Word, Excel etc.). Er zijn nog wel meer sneltoetsen, maar
deze tekst beperkt zich tot (waarschijnlijk) de meestgebruikte.
De afkortingen van de toetsen zijn hieronder verklaard in
tabel
2.
In de teksten zijn zoveel mogelijk de Nederlandse benamingen gebruikt
van functies, toetsen of knoppen in Windows of uw computer. Daar
waar dit meer voor de hand ligt, zijn de originele Engelse benamingen
gebruikt.
| Toets |
Omschrijving van de functie |
| F1 |
Het activeren van de on-line
helpfunctie. Dit wordt ondersteund door vrijwel alle programma's
binnen Windows. |
| F2 |
Deze toets wordt vaak gebruikt
voor het hernoemen van bestandsnamen of velden van een database
of bij bijvoorbeeld Excel een cel. |
| F3 |
Dit activeert vaak een zoekfunctie
(in ieder geval bij WE, IE en notepad). Alternatief is CTRL+F. |
| ALT + F4 |
Hiermee wordt een programma altijd beëindigd, behalve
als deze in (een) DOS (-venster) werken. Dan zul je deze
moeten afsluiten met de functies die in het programma zijn
ingebouwd. Als dat niet meer werkt, doordat het programma
bijvoorbeeld gecrashed is, dan kun je proberen via het kruisje
rechtsbovenaan het DOS-venster om het programma te dwingen
te stoppen. Je gegevens raak je in dat geval wel kwijt!
|
| CTR + F4 |
Dit werkt vaak voor het beëindigen van een venster binnen
een programma. Bijvoorbeeld een document binnen Word of
een rekenblad binnen Excel. |
| F5 |
Het verniewen van de gegevens bij bijvoorbeeld WE en
IE: als er geactualiseerde gegevens beschikbaar zijn dan
worden deze getoond. |
| F9 |
Binnen Word moet de functietoets F9 worden gebruikt
om de inhoud van velden te verversen van bijvoorbeeld datums,
paginanummers en inhoudsopgaven. Bij Excel kan men hiermee
handmatig de het rekenblad laten doorrekenen, als de automatische
berekening gedeactiveerd is. |
| ALT +
SB |
Het activeren van het “Venster menu”, wat je de mogelijkheid
geeft om een venster zonder de muis te minimaliseren, maximaliseren,
sluiten en wat zoal meer voor handen is. |
| ALT +
TAB |
Het wisselen tussen de actieve programma’s. Wanneer
u ALT ingedrukt blijft houden, dan blijft na het aanslaan
van TAB een venster in beeld, waarmee u kunt kiezen
uit deze programma's. Door nogmaals TAB aan te slaan, wordt
het volgende venster geselecteerd. De combinatie ALT met
SHIFT en TAB kiest het vorige venster (proberen = weten:
dit legt zich het beste uit door het zelf even te proberen).
Dit werkt overigens ook als je met DOS-vensters werkt. Opgemerkt
dient echter te worden, dat ervaring moet uitwijzen hoe
stabiel je systeem is. Met andere woorden: het kan voorkomen,
dat je computer dit op een gegeven moment "teveel wordt"
en crashed. Maar met een beetje moderne computer is die
kans niet zo gek groot. Alleen dus met voorzichtig zijn
als het om belangrijke gegevens gaat. |
| CTR + A |
In de meeste programma's werkt dit om alles te selecteren:
bijvoorbeeld in Word alle tekst (inclusief afbeeldingen
e.d.), in Excel alle cellen van een rekenblad en bij IE
alle bestanden inclusief submappen. |
| CTR +
ALT + DEL |
Bij Windows 3.11 - 98: Een keer raken is genoeg!
Windows zal namelijk proberen om de taakbeheerder te benaderen,
die de centrale processor beheert. Bij Windows 95, 98 en
ME zal dit een klein venster opleveren, waarop alle actieve
programma's worden weergegeven en daaronder drie knoppen:
"taak beëindigen", "afsluiten" en "annuleren". Bij Windows
NT of 2000 gaat dit anders (zie volgende alinea).
Met de eerste knop kun je proberen om een programma dat
niet meer reageert, af te sluiten. Selecteer daarvoor het
programma (meestal staat erachter, dat het programma niet
meer reageert) en druk daarna op de knop "taak beëindigen"
(met "afsluiten" sluit je Windows zelf af). Windows zal
nu proberen om het bewuste programma af te sluiten. Als
dat niet lukt, zal er na circa een minuut een ander venster
verschijnen, waarop staat dat het programma niet meer reageert
en of je wilt wachten, of je dit programma wilt beëindigen
of dat je er vanaf ziet het programma af te sluiten). Wachten
levert slechts sporadisch iets op dus wordt het beëindigen
als we resultaat willen zien. Als je voor de zekerheid eerst
andere programma's wilt afsluiten, druk dan op annuleren
en je keert terug naar je oorspronkelijke staat. Ook kan
het gebeuren, dat er in het werkgeheugen van Windows al
het een en ander verkeerd is gegaan. Dan krijg je waarschijnlijk
een zogenaamd "blauw scherm", waarna Windows op het punt
staat om te crashen. Als je geduldig bent en geluk hebt,
komt het daarna nog goed maar in de meeste gevallen is er
niets meer te redden en moet je je computer opnieuw opstarten.
Mocht je wel geduldig zijn en geluk hebben, dan nog raad
ik je aan om na een blauw scherm al je werk op te slaan
en je computer opnieuw te starten: de kans is groot dat
daarna andere programma's ook gaan haperen.
Mocht dit probleem nu regelmatig voorkomen, dan wordt het
tijd om dit nader te onderzoeken: dan moet er zogenaamd
onderhoud worden gepleegd.
Met Windows 2000 wordt met deze toetsenbordcombinatie
een dialoogvenster getoond, wat een wat meer uitgebreide
taakbeheerder toont: daarop zijn ook andere zaken te regelen,
zoals bijvoorbeeld het wijzigen van je password. Maar op
dit venster zit ook een knop die toegang geeft tot de werkelijke
taakverdeler. Deze kan ook gestart worden door op CTRL+SHIFT+ESCAPE
te drukken.
Deze taakverdeler ziet er in eerste instantie min-of-meer
hetzelfde uit als taakverdeler uit Windows 98 e.d. Maar
deze versie is een stuk krachtiger: behalve de mogelijkheid
om een programma te beëindigen (wat in Windows 2000 vrijwel
altijd goed gaat zonder dat gelijk je hele systeem crashed),
is het met dit programmatje mogelijk om het proces te beëindigen
van een programma. Met andere woorden: dan is Windows even
niet meer beleeft tegen het niet reagerende programma en
wordt deze zonder pardon direct beëindigd.
|
|
CTR + C |
Hiermee kopiëert u een selectie naar het werkgeheugen ("klembord"
genoemd) van Windows. Het gaat niet altijd op, maar in de
regel kunt u die informatie binnen ieder ander programma
van Windows weer oproepen om te gebruiken. Zo kunt u bijvoorbeeld
deze tekst selecteren door uw muis links te houden van de
betreffende tekst, de linkermuisknop in te drukken en al
ingedrukt houdende de muis naar rechts te bewegen. De geselecteerde
tekst verkleurt dan: ze wordt geïnverteerd (omgedraaid:
wit wordt zwart en
zwart wordt wit
). Door nu op CTR+C te drukken wordt de tekst
gekopiëerd. Als u naar uw tekstverwerker gaat of bijvoorbeeld
naar een e-mail programma en u maakt een nieuw document
aan (zie CTR + N)
dan kunt u de gekopieërde tekst weer uit het geheugen van
Windows opgehaald en in het document geplaatst.
Dit gaat overigens niet alleen met tekst, maar ook met
bijvoorbeeld afbeeldingen of bestanden als u de Windows-verkenner
gebruikt.
De term "copy & paste" heeft alles te maken met deze
functionaliteit, die zeer kenmerkend is voor Windows.
|
| CTR +
DEL |
Net zoals als CTR + X = cut. |
| CTR +
END |
Hiermee gaat u in de regel naar het einde van de pagina
of het bestand. |
| CTR +
ESC |
Het activeren van het “Start menu” van Windows. |
| CTR +
SHI + ESC |
Bij Windows 2000 (NT 3.51 t/m 5) activeert dit de taskmanager:
een krachtig programma, waarmee ieder draaiend programma
eventueel roekeloos mee afgesloten kan worden, zonder dat
Windows hierdoor crashed. Programma's die niet afgesloten
mogen worden omdat dat Windows instabiel zou kunnen maken,
worden ook niet afgesloten door dit programma.
|
| CTR +
INS |
Net als CTR + C = copy. |
| CTR + O |
Altijd het openen van bestanden (open). |
| CTR + HOM |
Vaak naar het begin van de pagina of bestand. |
| CTR
+ N |
Hiermee maakt u in de regel een nieuw document aan,
als u met een programma werkt. Bijvoorbeeld: mij het e-mailprogramma
Outlook Express zorgt dit voor een nieuwe e-mail, in Word
voor een nieuwe brief en bij de Netcape Navigator wordt
er een nieuw venster geopend (naar hetzelfde document in
dat geval). |
| CTR + S |
Bijna altijd- en in ieder Windows-programma wordt hiermee
je actieve document opgeslagen op schijf:dit is bijna net
zo voorspelbaar als F1!
Opmerking: het is een zeer goede gewoonte om zelf tenminste
iedere 10 min. je werk op te slaan, òf na iedere belangrijke
alinea of berekening. Vaak kost het uw computer nauwelijks
tijd om dit te doen (en als u deze toetsenbordcombinatie
eenmaal gewend bent dan kunt dat blindelings) en u kunt
het op een gegeven moment in een reflex. Te vaak horen we
nog, dat me uren werk kwijt geraakt is doordat men zich
teveel bezig hield met de inhoud en niet dacht aan het opslaan
ervan. Denk ook aan het regelmatig maken van een back-up
van uw werk! |
| CTR + V |
Het "plakken" van de inhoud van het "klembord" van Windows;
zie ook CTR + C.
|
| CTR + W |
In de regel het afsluiten van het actieve (voorliggende)
document. |
| CTR + X |
Het knippen van een selectie: dit is een combinatie van
het kopiëren van de selectie naar het Windows-klembord en
tegelijkertijd de selectie verwijderen. Dit is bijvoorbeeld
handig als u een stuk tekst wilt verplaatsen (zie ook
CTR + C). |
| SHI +
INS |
Net als CTR+ V = paste. |
SHI +
<^>v
of SHI + LM |
Evt. in combinatie met CTR om tekst of bestanden (WE)
te markeren voor cut-and-paste: hierbij selecteer je aaneengesloten
woorden, of naast-elkaar staande bestanden. Voor beide geldt:
zolang je de shift-knop ingedrukt houdt, kun je naar eigen
goeddunken de shift, ctrl, pijltjestoetsen en de linkermuisknop
ongegeneerd gebruiken. |
| [W] |
Toont het startmenu waarin alle programma's
staan: dit is hetzelfde als u met de muis op de knop
drukt. |
| [W] + E |
Hiermee opent u een Windows-verkenner.
|
| [W] + F |
Hiermee opent u een zoekvenster waarmee
u kunt zoeken naar bestanden, mappen, computers of andere
zaken die op het netwerk te vinden zijn. |
| [W] + M |
Hiermee minimaliseert (verkleint) u alle
vensters, zodat u het bureaublad van Windows weer ziet.
|
| [W] +
SHI + M |
Als u alle vensters geminimaliseert heeft
met de hiervoor genoemde methode of met de muis (rechtermuisknop
kiezen als de aanwijzer boven de taakbalk hangt (niet op
een programmaknop) en vervolgens de optie 'alle vensters
minimaliseren'), dan kunt u dat met deze combinatie weer
ongedaan maken. |
| [W] + R |
Dit opent het venster, waarmee u
programma's kunt uitvoeren die niet in het startmenu
zijn opgenomen. Door het woord "CMD" in te typen bij
Windows NT, 2000 en XP of door "COMMAND" in te typen bij
Windows 3.11, 95, 98 of ME kan er bijvoorbeeld een
DOS-venster gestart worden.
|
| Symbool |
Omschrijving |
|
+ |
Bij de toetsen: indien er een plus-symbool afgebeeld
staat, betekent dit dat de twee genoemde toetsen tegelijkertijd
moeten worden ingedrukt. Om het iets te vereenvoudigen,
kun je de eerste toets rustig ingedrukt houden, terwijl
de tweede (en eventueel derde) knop gaat indrukken. Je hoeft
ze dus niet precies tegelijkertijd in te drukken, zolang
je de eerste knop maar weer als laatste loslaat! |
|
< ^ > v |
Respectievelijk (een van de) de pijltjestoetsen naar
links, naar boven, naar rechts en naar onder. |
|
ALT |
Alt-toets. |
|
CTR |
Control-toets. |
|
DEL |
Delete-toets |
|
END |
End toets |
|
ESC |
Escape-toets. |
|
HOM |
De home-toets. |
|
INS |
De insert toets. |
|
SHI |
Shift-toets (niet de Caps Lock). |
|
[W] |
De Windows-toets die op de meeste computers vanaf ca.
1997 te vinden is, in de regel links naast het toetsenbord
en voorzien van het:
symbooltje. |
|
IE |
Internet Explorer: de internet browser van Microsoft. |
|
LM |
Linker muisknop: voor rechtshandigen is dit de aanwijsknop.
Voor linkshandigen kan dit omgedraait zijn of - worden. |
|
RM |
Rechtermuisknop: voor rechtshandigen levert dit vak
een klein menutje op, dat aan het aanwijspijltje van de
muis lijkt te hangen. Dit menutje is vaak gerelateerd aan
het onderwerp waar hij bovenhing op het moment, dat de rechtermuisknop
werd ingedrukt (een zogenaamd "context"-menu). Deze functie
is dus om te wisselen met de linkermuisknop. |
|
SB |
Spatiebalk. |
|
TAB |
Tab-toets. |
|
WE |
Windows Explorer: de verkenner waarmee u bestanden en
mappen kunt manipuleren. |
